Speelgoedrichtlijn 2009/48/EG en CE markering uitgelegd

03.02.2025

De Speelgoedrichtlijn 2009/48/EG gaat over de veiligheid van speelgoed. Speelgoed dat in de Europese Economische Ruimte in de handel wordt gebracht, moet voldoen aan de veiligheidseisen uit deze richtlijn. Deze eisen zien toe op fysische, mechanische, chemische en elektrische eigenschappen van speelgoed. Daarnaast stelt de Speelgoedrichtlijn eisen aan ontvlambaarheid, hygiëne en (voor zover van toepassing) radioactiviteit van speelgoed. Speelgoed voor kinderen jonger dan 3 jaar moet aan strengere eisen voldoen dan speelgoed voor oudere kinderen.

Voldoet het speelgoed aan de veiligheidseisen? Dan mag u een CE-markering op het speelgoed aanbrengen en het in de hele Europese Economische Ruimte op de markt brengen. In dit artikel leest u wat u als fabrikant, importeur of distributeur moet weten én doen om een CE-markering te verkrijgen.

We helpen u graag. Klik hier om een prijsindicatie aan te vragen.

Wat valt er onder de Speelgoedrichtlijn?

In de Speelgoedrichtlijn wordt onder speelgoed verstaan: producten die, al dan niet uitsluitend, ontworpen of bestemd zijn om door kinderen jonger dan 14 jaar bij het spelen te worden gebruikt. Twee elementen van deze definitie vragen een nadere toelichting.

Al dan niet uitsluitend

Het zinsdeel ‘al dan niet uitsluitend’ geeft aan dat een product niet uitsluitend voor spelen bestemd hoeft te zijn om toch als speelgoed te worden gezien. Ook als het product voor andere doeleinden is ontworpen of wordt gebruikt kan het alsnog speelgoed zijn. Denkt u daarbij bijvoorbeeld aan een sleutelhanger met een teddybeertje of een slaapzak in de vorm van een knuffel. Deze producten zijn niet primair ontworpen en bestemd om mee te spelen, maar worden toch als speelgoed geclassificeerd. Kinderen kunnen er tenslotte wel mee spelen.

Om bij het spelen worden gebruikt

Het zinsdeel ‘om bij het spelen te worden gebruikt’ vormt in deze definitie het grootste discussiepunt. Kinderen kunnen namelijk nagenoeg alles gebruiken om te spelen. In de richtlijn wordt een product pas als speelgoed gezien als de fabrikant er bewust spelwaarde aan geeft, zoals bij de hiervoor genoemde voorbeelden. De verklaring van de fabrikant zelf is daarbij belangrijk, maar belangrijker is het redelijkerwijze te verwachten gebruik van het product.t

Let op: de CE-markering is geen keurmerk voor speelgoed.

Wat valt er niet onder de Speelgoedrichtlijn?

De volgende producten zijn volgens artikel 2 lid 2 van de Speelgoedrichtlijn geen speelgoed:

Voor openbaar gebruik bestemde speeltoestellen in speeltuinen;
Voor openbaar gebruik bestemde automatische speeltoestellen, al dan niet bediend met muntstukken;
Speelgoedstoommachines;
Speelgoedvoertuigen met verbrandingsmotor;
Slingers (werptuigen) en katapulten.

Daarnaast is in Bijlage I van de richtlijn een limitatieve lijst opgenomen van producten die ook niet als speelgoed worden beschouwd. Het gaat hierbij onder meer om decoratieve voorwerpen voor feesten en festiviteiten, producten voor verzamelaars, sportartikelen voor kinderen met een lichaamsgewicht van meer dan 20 kilogram en gevaarlijke producten, zoals vuurwerk.

Wanneer is een CE-markering voor speelgoed verplicht?

Een CE-markering is verplicht op het moment dat speelgoed in de Europese Economische Ruimte in de handel wordt gebracht.

Voor handelsbeurzen en tentoonstellingen is een CE-markering niet verplicht. U moet dan wel aangeven dat het speelgoed (nog) niet aan de Speelgoedrichtlijn voldoet. Op het moment dat het speelgoed (vervolgens) op de markt wordt aangeboden, is een CE-markering wel verplicht.

We helpen u graag. Klik hier om een prijsindicatie aan te vragen.

Hoe gaat de procedure voor een CE-markering in zijn werk?

Voordat u speelgoed in de Europese Economische Ruimte in de handel mag brengen, moet het aan de Speelgoedrichtlijn voldoen en van een CE-markering worden voorzien. De richtlijn omschrijft per marktdeelnemer (fabrikant, importeur of distributeur) aan welke verplichtingen moet worden voldaan.

Fabrikant

Bent u fabrikant van speelgoed? Dan moet u de volgende stappen doorlopen om een CE-markering te verkrijgen:

1. Productclassificatie2. Classificatie marktdeelnemer3. Conformiteitsprocedure4. Technisch Dossier5. CE Conformiteitsverklaring6. CE Markering

U stelt vast of het speelgoed binnen het toepassingsgebied van de Speelgoedrichtlijn valt. Raadpleeg hiervoor artikel 2 en Bijlage I van de richtlijn. Daarnaast bepaalt u voor welke leeftijdscategorie het speelgoed is ontworpen (classificatie van het speelgoed).

U controleert welke rol u binnen de Speelgoedrichtlijn inneemt: fabrikant, gemachtigde, importeur of distributeur. Raadpleeg hiervoor artikel 3 van de richtlijn. Bent u fabrikant? Dan volgt u ook het hiernavolgende.

De conformiteitsprocedure van de Speelgoedrichtlijn bestaat uit een aantal substappen die worden beschreven in de artikelen 4, 10, 11, 18 en 19 van de richtlijn:

- Het uitvoeren van speelgoedtesten op basis van Europese (geharmoniseerde) normen;
- Het opstellen van procedures om de conformiteit van serieproductie te waarborgen;
- Het aanbrengen van identificatiemiddelen op het product of de verpakking. Denk hierbij aan een type-, partij-, serie- of modelnummer en uw (handels- of geregistreerde merk)naam en contactgegevens;
- Het opstellen van instructies, veiligheidsinformatie en waarschuwingen in een taal die de consumenten gemakkelijk kunnen begrijpen. Waarschuwingen moeten duidelijk zichtbaar, makkelijk leesbaar, in begrijpelijke taal en nauwgezet worden aangebracht, voorafgegaan door het woord ‘Waarschuwing’ of ‘Waarschuwingen’;
- Het ontwikkelen van procedures voor het nemen van corrigerende maatregelen. Denk daarbij aan steekproeven, klachtenprocedures en procedures voor terugroepen van speelgoed;

U stelt een Technisch Dossier op. Raadpleeg hiervoor artikel 21 en Bijlage IV van de richtlijn. Het Technisch Dossier toont aan dat het speelgoed in overeenstemming is met de richtlijn en bevat onder andere een lijst van de in het speelgoed gebruikte materialen en bestanddelen, een beschrijving van de uitgevoerde veiligheidsbeoordelingen en een gebruiksaanwijzing. U moet het Technisch Dossier bewaren tot 10 jaar nadat het speelgoed in de handel is gebracht.

U stelt een CE Conformiteitsverklaring op. Deze verklaring wordt ook wel CE Certificaat of EU Verklaring van Overeenstemming genoemd. Deze verklaring is een document waaruit blijkt dat het speelgoed voldoet aan de Speelgoedrichtlijn. U neemt met deze verklaring de verantwoordelijkheid voor de conformiteit van het speelgoed op zich. De verklaring moet voldoen aan de eisen van Bijlage III van de richtlijn. U moet de verklaring ondertekenen en bewaren tot 10 jaar nadat het speelgoed in de handel is gebracht. Op verzoek van de toezichthouders moet u de verklaring ter beschikking stellen.

Als u alle voorgaande stappen met succes hebt voltooid, brengt u de CE-markering aan op het speelgoed. De markering moet u zichtbaar, leesbaar en onuitwisbaar op het speelgoed, het etiket of de verpakking aanbrengen. Verdere aanwijzingen voor het aanbrengen van de CE-markering vindt u in artikel 17 van de richtlijn.

Importeur

Bent u importeur van speelgoed? Dan mag u alleen speelgoed in Europese Economische Ruimte in de handel brengen dat aan de gestelde eisen uit de richtlijn voldoet. Artikel 6 van de richtlijn is dan op u van toepassing. In het kort komt het erop neer dat u:

Erop toeziet dat de fabrikant de juiste conformiteitsprocedure heeft uitgevoerd, het Technisch Dossier heeft opgesteld, het speelgoed is voorzien van de juiste markeringen en vergezeld gaat van de vereiste documenten;
Uw (handels- of geregistreerde merk)naam en contactgegevens op het product of de verpakking vermeldt;
Ervoor zorgt dat de instructies en informatie zijn opgesteld in een taal die consumenten gemakkelijk kunnen begrijpen;
Verantwoordelijk bent voor veilig vervoer en opslag van het speelgoed in de periode dat u voor het speelgoed verantwoordelijk bent;
Procedures heeft voor het nemen van corrigerende maatregelen;
In het bezit bent van een kopie van de CE Conformiteitsverklaring.

Distributeur

Bent u distributeur van speelgoed? Dan is artikel 7 van de richtlijn op u van toepassing. In het kort komt het erop neer dat u:

Zorgvuldig moet handelen;
Voordat u het speelgoed op de markt aanbrengt, controleert of het is voorzien van een CE-markering en vergezeld gaat van de vereiste documenten en instructies, in een taal die consumenten gemakkelijk kunnen begrijpen;
Verantwoordelijk bent voor veilig vervoer en opslag van het speelgoed in de periode dat u voor het speelgoed verantwoordelijk bent;
Procedures heeft voor het nemen van corrigerende maatregelen.

Let op: brengt u als importeur of distributeur speelgoed onder uw eigen (merk)naam in de handel? Dan wordt u voor de toepassing van de Speelgoedrichtlijn aangemerkt als fabrikant.

Wie is belast met het toezicht op naleving van de Speelgoedrichtlijn?

In Nederland is de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit verantwoordelijk voor het toezicht op naleving van de Speelgoedrichtlijn.

Wie voert de procedure voor een CE-markering uit?

U bent als fabrikant, importeur of distribiteur zelf verantwoordelijk voor deze procedure. U mag hem dan ook zelf uitvoeren, maar u mag de procedure ook laten uitvoeren. De experts van Certification Company kunnen de hele procedure voor u begeleiden of verzorgen.